Satış Siparişi
Bu ekran, satış siparişlerinin yönetilmesi amacıyla kullanılmaktadır. Kullanıcılar bu ekran üzerinden satış siparişlerini oluşturabilir, görüntüleyebilir, güncelleyebilir. Bu ekran üzerinden kullanıcılar, müşteri bazlı satış siparişlerini oluşturabilir, sipariş satırlarını detaylı şekilde tanımlayabilir ve gerektiğinde güncelleyebilir. Siparişler için teslimat adresleri, ürün miktarları, fiyat, iskonto, vergi, gider ve sözleşme bilgileri kaydedilerek satış sürecinin tüm bileşenleri takip edilebilir.
Genel Alan
'Evrak Tarihi' ve 'Evrak Numarası' alanları sistem tarafından otomatik olarak gelmektedir. Manuel olarak değiştirilemez.
'Taşıma Sözleşmesi' alanında Taşıma Sözleşmesi ekranında tanımlanan taşıma sözleşmeleri listelenir. İlgili taşıma sözleşmesi seçilir.
'Tedarikçi' alanında Cari Kart ekranında daha önce kaydedilmiş tedarikçiler listelenir. Sipariş satırı için ilgili tedarikçi seçilir. 'Tedarikçi Hesabı' alanına ilgili carinin hesapları listelenir. ilgili cari hesap seçilir.
'Ticaret Tipi' alanında, siparişin hangi ticaret kapsamında gerçekleşeceği seçilir. Bu seçim, sipariş satırlarında eklenecek ürünlerin vergi kontrollerini etkiler. Seçilen ticaret türüne uygun olarak, eklenecek ürün için sistem, ilgili satış türünde tanımlı bir vergisi olup olmadığını kontrol eder. Örneğin, yurtiçi toptan ticaret türü seçilmişse, eklenen ürünün satış tipinde bu tür için tanımlı bir vergi yoksa sistem hata verir. Bu kontrol listelenen tüm ticaret türleri için geçerlidir.
Satır eklendikten sonra 'Ticaret Tipi' alanı değiştirilemez.
'Cari Sözleşmesi' alanında Cari Sözleşmesi ekranında tanımlanmış ilgili cari hesabın ticaret tipine ait satış türündeki aktif cari sözleşmeleri listelenir. Listelenen sözleşmeler, bugünün tarihi sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasında yer alıyorsa görünür. Süresi geçmiş ya da henüz başlamamış sözleşmeler listelenmez. Bu alanda bir sözleşme seçildiğinde, sözleşmeye bağlı özel fiyat ve indirim oranları sistem tarafından otomatik olarak sipariş satırına uygulanır. Fiyatlar üzerinde manuel bir değişiklik yapılamaz. Sözleşmeye bağlı fiyat tutarlılığı korunur.
Yeni Ürün Girişi
Yeni ürün girişi için Ekle butonu kullanılır. Yeni ürün girişi yapabilmek için 'Tedarikçi' alanının doldurulması zorunludur
'Item' alanında daha önce Item Kartı ekranında tanımlanmış statüsü new ve aktif olan ıtemlar listelenir. Eğer sistemde kayıtlı olmayan bir Item eklenmek isteniyorsa, Yeni Kayıt butonu kullanılarak Item Kartı ekranında gidilir ve yeni bir Item oluşturulabilir. Satış Siparişi için ürün seçilir. Eğer seçilen ürünün varyant tipi "Master" olarak tanımlanmışsa ve ıtem kartında bir varyant grubu seçilmişse, sistem kullanıcıdan varyant detaylarını seçmesini ister. Bu durumda pop-up penceresi açılır ve varyant grubu içine eklenmiş varyantlardan seçim yapılır.
- Varyant detayları manuel olarak girilebilir olarak tanımlanmışsa, kullanıcı seçim yapmak yerine bilgileri manuel olarak da girebilir. Manuel girişlerde virgüllü değer girilebilir.
- Yapılan varyant seçimlerine göre, sistem önce bu kombinasyonda bir varyantın daha önce tanımlanıp tanımlanmadığını kontrol eder. Eğer sistem de bu varyant değerlerine sahip ürün varsa, o ürünün bilgisi kullanılır. Eğer yoksa, sistem seçilen master üründen yola çıkarak arka planda yeni bir detail tipinde ürün oluşturur. Bu yeni ürün, master ürün ile aynı özelliklere sahip olur, ancak varyant bilgileri açıklama alanında otomatik olarak gösterilir.
- Varyantlı ürünler eklenirken, vergi hesaplaması her zaman datail tipindeki ürün üzerinden yapılır. Ayrıca, Genel alanda seçilen 'Ticaret Türüne' göre, ürünün satış tipiyle uyumlu vergi tanımı sistemde mevcut olmalıdır. Örneğin, "Yurtiçi Toptan" ticaret türü seçilmişse, eklenen ürünün bu satış türüne özel vergisinin tanımlı olması gerekir. Aksi durumda sistem kullanıcıyı uyararak işlem yapılmasına izin vermez.
- Yeni oluşturulan detil ıtem'ların statüsü, bağlı olduğu master ıtem'ın statüsü ile aynı olacak şekilde sistem tarafından otomatik olarak güncellenir.
Eğer sipariş satırında seçilen ürünün Varyant Tipi, Master olarak tanımlanmışsa; bu ürüne ait Varyant Detayı mutlaka girilmelidir. Varyant bilgileri eksik olan bir ürün için işlem yapılmak istendiğinde, sistem varyant detayı bulunmadığı gerekçesiyle kullanıcıya hata mesajı verir. Bu nedenle, Master tipindeki ürünlerde işlem öncesinde varyant detaylarının eksiksiz tanımlanmış olması gerekmektedir.
'Birim' alanında seçilen ürüne tanımlı birimler listelenir. ürünün satılacağı birim seçilir. 'Miktar' alanına girilen değer, seçilen birim üzerinden değerlendirilir. Ayrıca seçilen ürünün birimi, Master Birim safyasında "Ondalık değerli kayıt girilebilir mi?" parametresi seçili olarak tanımlanmışsa, miktar alanına ondalık değerler girilebilir. İşaretlenmemişse yalnızca tam sayı girilebilir.
'Birim Fiyat' alanına seçilen ürünün, seçilen birimi üzerinden fiyatı girilir. Eğer sipariş bir cari sözleşmeye bağlıysa bu alan sözleşmeye bağlı olarak otomatik dolar. Cari sözleşmeye bağlı değilse, Fiyat Belirleme Politikası parametresine göre dolar.
Menü Parametreleri ekranında satış siparişi ekranı için 'Fiyat Değiştirilebilir mi?' adındaki parametre 'evet' ise fiyat ne şekilde gelirse gelsin değiştirilebilir, eğer “hayır” ise fiyat manuel girilebilir değilse, birim fiyat alanına müdahale edilemez. Bu parametreye herhangi bir değer tanımlı değilse varsayılan değer 'hayır' olarak alınır.
Cari Sözleşmesine Göre Fiyat Belirleme
Eğer genel alanda cari sözleşmesi seçilmişse, sistem, cari sözleşmesinde ilgili item veya item kategori için tanımlanmış fiyat listesini tespit eder. Sonrasında Item Fiyat Değişikliği Belgesi ekranından bu fiyat listesinde, ilgili item birimine ilgili miktar aralığı için tanımlı fiyatı tespit eder, bu fiyatın üzerine yine cari sözleşmesindeki indirim oranı kadar tutar düşülerek birim fiyat alanına otomatik olarak getirir
Fiyat Belirleme Politikası
Genel alanda, cari sözleşmesi seçilmemişse sistem item fiyatlarını Menü Parametreleri ekranında satış siparişi ekranı için belirlenen Fiyat Belirleme Politikası parametresine göre tespit eder. Fiyat belirleme politikası üç farklı yöntemden oluşur.
Manuel Fiyat Girişi
Bu yöntemde kullanıcı, ürün fiyatını sistemde tanımlı herhangi bir kurala bağlı kalmaksızın manuel olarak belirler. Bu seçenek, istisnai durumlarda özel teklif verilmek istendiğinde kullanılabilir. Kullanıcı, sipariş satırında 'birim fiyat' alanına istediği değeri doğrudan girebilir.
Fiyat Listesi Seçerek
Bu yöntemde, kullanıcı sipariş satırları için daha önce tanımlanmış fiyat listesini seçer. Fiyat belirleme politikası bu şekilde ayarlandığında, Genel Alanda 'Fiyat Listesi' alanı görüntülenir ve kullanıcı burada Item Fiyat Listeleri ekranında önceden tanımlanmış fiyat listeleri arasından seçim yapabilir. Seçilen listeye bağlı olarak, ürünün satış fiyatı sistem tarafından otomatik olarak getirilir.
Fiyat Belirleme Politikası “Fiyat Listesi Seçerek” olarak ayarlandığında, bu listelerdeki fiyatların ilgili ürüne uygulanabilmesi için, ürünün fiyat bilgisi Item Fiyat Değişikliği Belgesi ekranı üzerinden tanımlanmış olmalıdır. Aksi halde seçilen fiyat listesi ilgili ıtema getirilemez.
Dağıtım Kanalı ve Item Fiyat Grubuna Göre
Bu yöntem seçildiğinde, herhangi bir kullanıcı müdahalesi olmadan, tanımlı dağıtım kanalı ve fiyat grubu eşleşmelerine göre fiyatı otomatik olarak getirir. Ancak, fiyatlar miktar aralığı bazında tanımlandığından, miktar değiştiğinde sistem, tanımlı aralıklara göre birim fiyatı otomatik olarak günceller. Bu yapı aşağıdaki adımlar üzerinden işler:
Sistem, birim fiyatın tespiti için, Cari Kart ekranında cari hesaba tanımlanmış olan dağıtım kanalını ve sipariş satırında yer alacak ürünün Item Kartı ekranında tanımlanmış fiyat grubunu kontrol eder. Bu bilgiler doğrultusunda sistem fiyat listesini tespit edebilmek için aşağıdaki ekranlardan yapılan eşleşmeleri sırası ile kontrol eder.
1. Müşteri Ürün Fiyatı Eşleştirme
Sistem ilk olarak, ilgili cari hesap ve ilgili item için Müşteri Ürün Fiyatı Eşleştirme ekranından yapılmış eşleşme olup olmadığını kontrol eder. Varsa ilgili eşleşmedeki fiyat listesini kullanır.
2. Müşteri Item Fiyat Grubu Eşleştirme
Eğer Müşteri Ürün Fiyatı Eşleştirme ekranından yapılmış bir eşleşme yoksa sistem bu sefer, item’ın kendisi için değil fiyat grubu için Müşteri Item Fiyat Grubu Eşleştirme ekranından ilgili cari hesap ile yapılmış eşleşme olup olmadığını kontrol eder. Varsa ilgili eşleşmedeki fiyat listesini kullanır.
3. Dağıtım Kanalı Fiyat Grubu Eşleştirme
Eğer Müşteri Item Fiyat Grubu Eşleştirme ekranından da yapılmış herhangi bir eşleşme yoksa sistem bu sefer, cari için değil ilgili cari hesabın dağıtım kanalı ile item ın fiyat grubunun Dağıtım Kanalı Fiyat Grubu Eşleştirme ekranında yapılmış bir eşleşme olup olmadığını kontrol eder. Eğer burada herhangi bir eşleşme yoksa sistem hata verir, varsa ilk sıradaki eşleşmedeki fiyat listesini alır.
Tespit edilen fiyat listesi için sistem, Item Fiyat Değişikliği Belgesi ekranından ilgili item birimine ilgili miktar aralığı için tanımlı fiyatı tespit eder ve birim fiyat alanına otomatik olarak getirir.
'Döviz Cinsi' alanında Döviz Tanıtım Kartı ekranında daha önce tanımlanmış dövizler listelenir. Satş siparişinde kullanılacak döviz cinsi seçilir. Sistem, varsayılan olarak TL cinsini getirir. Listeden farklı doviz cinsi seçilebilir.
'Ödeme Yöntemi' alanına Varsayılan Değerler butonu ile açılan pop-up pencersi içinde 'Ödeme Yöntemi' bilgisi girildiyse otomatik olarak girilen bilgi bu alana gelmektedir. Kullanıcı isterse manuel olarak değiştirebilir. Eğer Varsayılan Değerler alanında herhangi bir ödeme yöntemi tanımlanmamışsa, sistem cari ve ilgili cari hesabına aynı zamanda ıtem'a göre CustomerItemPaymentDetails ekranında tanımlı ödeme yöntemi varsa otomatik olarak bu alana getirir. Kullanıcı bu değeride manuel olarak değiştirebilir. İlgili cari hesap ve ıtem'a ait bir ödeme yöntemi tanımlı değilse, Ödeme Yöntemi alanı boş olarak gelir. Bu durumda, Ödeme Yöntemi Tanıtım Kartı ekranında tanımlı olan aktif ödeme yöntemleri listelenir ve arasından seçim yapılabilir. Yeni ödeme yöntemi oluşturmak için Yeni Kayıt butonuna basıldğında Ödeme Yöntemi Tanıtım Kartı ekranına gidilir ve yeni ödeme yöntemi oluşturulabilir.
'Adres' alanında cariye tanımlı olan adresler listelenir. Ürünün teslim alınacağı adres seçilir.
'Teslim Türü' alanında Teslim Tipi Tanımlama ekranında daha önce tanımlanan teslim türleri listelenir. Ürünün teslim türü seçilir.
'Proje' alanında daha önce Proje ekranına tanımlanmış projeler listelenir. Ürünün satışı belirli bir projeye bağlıysa ilgili proje seçilir.
'Gelir Gider Merkezi' alanında Gelir Gider Merkezi Tanımlama ekranında tanımlanmış merkezler listelenir ve seçilebilir.
'Depo' alanında Depo Tanıtım Kartı ekranında tanımlanan depolar listelenir. Ürünün stok hareketlerinin gerçekleştirileceği veya teslimatının yapılacağı depo seçilir. Kullanıcı, ilgili sipariş satırının hangi depodan karşılanacağını belirlenir.
'Ürün Lot' alanı, takip detayı bulunan bir ürün seçildiğinde aktif hale gelir. Item Lot Tanımlama ekranında ilgili ürüne tanımlı lotlar listelenir ve kullanıcı bu alandan uygun lotu seçebilir.
Toplamlar
Toplamlar sekmesinde, girilen 'Miktar', 'Birim Fiyatı' ve 'Döviz Cinsine' göre hesaplamalar gerçekleştirilir. Hesaplamalar, seçilen döviz cinsine göre otomatik olarak yapılmaktadır.
İskonto
İlgili ürün için 'Miktar' ve 'Birim Fiyatı' alanlarına değerler girildikten sonra, 'Oran' alanına uygulanmak istenen iskonto yüzdesi yazılır. Ardından İskonto Ekle butonuna basıldığında, girilen bilgilere göre 'Toplam İskonto' tutarı hesaplanır ve Pop-up penceresin de bulunan tablo içine kaydedilir.
Vergi
Vergi sekmesinde, kullanıcı tarafından girilen 'Miktar', 'Birim Fiyatı' ve 'Döviz Cinsi' bilgilerine göre, ilgili ürünün Item Kartı ekranında tanımlı olan vergi oranı baz alınarak otomatik vergi hesaplaması yapılır.
'Toplam Vergi' alanında otomatik hesaplanan vergi miktarı görünmektedir. Bu alana, manuel olarak giriş yapılamaz.
Tolerans Değerleri
'Tolerans Değer Tipi' alanında miktarsal ve yüzdesel tipleri listelenmektedir. İlgili tolerans değer tipi seçilir.
Tolerans Değerleri alanlarına ilgili ürünün Item Kartı ekranında önceden tanımlanmış tolerans bilgileri sistem tarafından otomatik olarak getirilir. Eğer ürün kartında herhangi bir tolerans tipi tanımlanmamışsa, bu alanlar boş olarak gelir. Bu durumda kullanıcı, ilgili alanlara manuel olarak giriş yapabilir.
Ayrıca, Item Kartı ekranından otomatik olarak getirilen tolerans değerleri üzerinde kullanıcı gerekli gördüğü takdirde manuel değişiklik yapabilir.
Üreticiler
'Üretici' alanında Cari Kart ekranında daha önce oluşturulmuş cari hesaplar listelenir. İlgili üretici seçilebilir. Üretici Ekle butonuna basınca tablo içine seçilen üretici eklenir.
Seçilen üretici bilgisi yalnızca eklendiği satır için geçerlidir. Aynı belgede farklı satırlara farklı üreticiler eklenebilir.
Kriter Ekleme
Kriter Ekle butonu, müşteri taleplerine özel bilgilerin sipariş satırlarına eklemek için kullanılır. Bu butona tıklandığında açılan pop-up penceresinde, önceden tanımlanmış özel kriter alanları görüntülenir.
Bu kriterler, Kriter Tanımlama ekranında Entity tipinde tanımlanır. Tanımlanan kriterlerin sipariş satırlarıyla ilişkilendirilmesi için Entity Kriter Eşleştirmesi ekranı kullanılır.Entity Kriter Eşleştirmesi ekranında SalesOrderLine satırında yer alan Kriter Ekle butonu ile açılan pop-up penceresinde, Kriter Tanımlama ekranında oluşturulan kriterler listelenir. Sipariş satırları için özel olarak tanımlanmak istenen kriterler seçilerek Kriter Ekle pop-up penceresinde görüntülenebilir.
Ürün Ekleme
Gerekli bilgiler girildikten sonra Ekle butonuna basılır. Girilen bilgilere göre ekranda Satırlar ve Toplamlar olarak iki tablo oluşmaktadır.
Satırlar Tablosu
Satırlar sekmesinde eklenen ürün bilgileri, miktar, birim fiyat ve toplam bilgileri bulunur.
Mevcut Sipariş Satırını Güncelleme
Mevcut bulunan bir sipariş satırı düzenlenmek istediğinde ilgili sipariş satırında bulunan Düzenle butonu kullanılır.
Sipariş Satırlarını Silme
Silinmesi istenen sipariş satırında bulunan Sil butonuna basıldığında silme işlemi gerçekleştirilir.
Toplamlar Tablosu
Toplamlar sekmesinde, evrakta kullanılan döviz cinslerine göre hesaplamalar yapılır ve bu dövizlere ait toplamlar ayrı ayrı gösterilir.
Toplamlar sekmesinde, evrak satırlarında kullanılan her bir döviz cinsi için ayrı bir satır oluşturulur. Ayrıca, cari hesabın döviz cinsine göre evrakın dip toplamı da ayrıca hesaplanarak gösterilir. Örneğin; cari hesabın döviz cinsi Türk Lirası ise, TL olarak evraktaki toplam tutar gösterilir. Bunun yanında, evrakta kullanılan döviz cinslerine (örneğin USD, EUR) göre satırları gruplandırarak her bir döviz cinsi içinde kendi toplamları da ayrı satırlar olarak gösterilir. Bu şekilde, hem cari döviz cinsine göre genel toplam hem de kullanılan her bir döviz cinsi bazında detaylı toplamlar gösterilir.
Detay Ekleme
Satış siparişine ait ek bilgiler girmek için Detay Ekle butonu kullanılır.
'Belge Tarihi' ve sistemde takibi için kullanılacak 'Belge Numarası' girilir. Kaydet butonuna basıldığında girilen bilgiler siparişe eklenir.
Varsayılan Değerler
Oluşturulacak sipariş satırları için aynı bilgileri tekrar tekrar seçmek yerine, Varsayılan Değerler butonu kullanılarak belirli bilgiler önceden tanımlanabilir.
'Proje' alanında ise daha önce Proje ekranına tanımlanmış projeler listelenir, böylece sipariş satırları için proje seçimi yapılır. 'Gelir Gider Merkezi' alanında, Gelir Gider Merkezi Tanımlama ekranında tanımlanmış merkezler listelenir ve sipariş satırları için ilgili merkez seçilir.
Bilgiler girildikten sonra Tamam butonuna basıldığında, satış siparişine ait satırlarda otomatik olarak kullanılmak üzere sistem tarafından kaydedilir. Bu butonun işleyişi, sipariş satırlarının olup olmamasına göre farklılık gösterir:
-
Eğer henüz sipariş satırları girilmemişse, Varsayılan Değerler pop-up penceresinde tanımlanan bilgiler, yeni satır eklendiğinde otomatik olarak ilgili alanlara yansır.
-
Eğer sipariş satırları daha önce eklenmişse, Varsayılan Değerler pop-up penceresinde girilen değerlerin mevcut satırlara yansıtılabilmesi için, ilgili sipariş satırında bulunan Düzenle butonu ile, açılan pop-up penceresine girilen bilgiler otomatik olarak ilgili alanlara gelir. Ekle butonuna basıldığında, tanımlı varsayılan değerler ilgili satıra otomatik olarak uygulanır.
Bu sayede kullanıcı, her satır için aynı bilgileri manuel olarak girmek yerine, belirli alanları önceden tanımlayarak veri giriş sürecini hızlandırabilir ve standart bir sipariş yapısı oluşturabilir.
Evraka Kriter Ekleme
Kriter Ekle butonu, müşteri taleplerine özel bilgilerin siparişe eklemek için kullanılır. Bu butona tıklandığında açılan pop-up penceresinde, önceden tanımlanmış özel kriter alanları görüntülenir.
Bu kriterler, Kriter Tanımlama ekranında Entity tipinde tanımlanır. Tanımlanan kriterlerin sipariş satırlarıyla ilişkilendirilmesi için Entity Kriter Eşleştirmesi ekranı kullanılır.Entity Kriter Eşleştirmesi ekranında SalesOrder satırında yer alan Kriter Ekle butonu ile açılan pop-up penceresinde, Kriter Tanımlama ekranında oluşturulan kriterler listelenir. Sipariş satırları için özel olarak tanımlanmak istenen kriterler seçilerek Kriter Ekle pop-up penceresinde görüntülenebilir.
Döviz Kurları
Döviz kurlarında güncelleme yapmak veya güncel döviz kurlarını görüntülemek için Döviz Kurları butonu kullanılır.
Açılan pop-up penceresinde döviz kurları güncellenebilir; ancak yapılan bu değişiklik yalnızca ilgili evrak bazında geçerli olur. Yeni oluşturulacak evraklarda farklı bir döviz kuru kullanılmak isteniyorsa, her evrak için pop-up penceresinde manuel güncelleme yapılması gerekmektedir.
Güncel döviz kurlarını görüntülemek için Güncelle butonu kullanılır. Eğer kurlarda değişiklik yapılmak isteniyorsa ilgili kurlar değiştirilidkten sonra Kaydet butonuna basılır.
Kaydetme İşlemi
Gerekli bilgiler girildikten sonra Kaydet butonuna basıldığında satış siparişi oluşturulur.